ข้อเสนอเชิงนโยบายเพื่อผู้บริโภคพลังงาน

Last updated on

ข้อเสนอนโยบายโซลาร์ 4 ข้อที่ใช้ได้เลย (ร่าง 2 ต.ค. 2569)

#ข้อเสนอแก้ปัญหาของใคร
1เปลี่ยนลดหย่อนภาษีโซลาร์เป็นเครดิตภาษีที่คืนเป็นเงินได้ครัวเรือนที่ไม่เสียภาษีหรือเสียภาษีฐานต่ำ
2ออกกติกาโซลาร์เสียบปลั๊ก เดินหน้าโซลาร์ชุมชน และกำหนดสิทธิผู้เช่าผู้เช่า ผู้อยู่คอนโด และบ้านที่ติดบนหลังคาตัวเองไม่ได้
3เปิดสิทธิขายไฟส่วนเกินให้มิเตอร์กิจการขนาดเล็กร้านค้า ตึกแถว และกิจการรายย่อย
4ทำสิทธิภาษีโซลาร์ของธุรกิจให้ชัด เท่าเทียม และตรวจสอบได้กิจการกำไรน้อยหรือขาดทุน และผู้เสียภาษีที่ต้องรู้ว่าเงินภาษีไปถึงใคร

ดูสถานะของมาตรการโซลาร์ของรัฐทุกตัวได้ที่ ฐานข้อมูลกลางนโยบายโซลาร์

ข้อ 1 เปลี่ยนลดหย่อนภาษีโซลาร์เป็นเครดิตภาษีที่คืนเป็นเงินได้

ปัญหา ลดหย่อนภาษีให้ประโยชน์เฉพาะคนที่มีภาษีต้องเสีย และให้มากขึ้นตามฐานภาษี คนรายได้สูงจึงได้มากที่สุด คนที่ไม่เสียภาษีไม่ได้อะไร

ข้อมูลสนับสนุน

  • มาตรการปัจจุบัน (พ.ร.ฎ. ฉบับที่ 805 มาตรา 3) ให้หักลดหย่อนค่าอุปกรณ์และค่าติดตั้งโซลาร์บนหลังคาได้ไม่เกิน 200,000 บาท ถึง 31 ธ.ค. 2571 [1] [16] รัฐประเมินว่าจะสูญรายได้ราว 3.6 พันล้านบาท [17]
  • ผู้เสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาจริงมี 4.73 ล้านคน จากผู้ยื่นแบบ 11.88 ล้านคน และกำลังแรงงาน 40.5 ล้านคน [2]
  • ในจำนวนนี้ 2.31 ล้านคน หรือเกือบครึ่ง อยู่ฐานภาษี 5% [2]
  • ผู้ใช้ไฟประเภทบ้านอยู่อาศัยมี 23.25 ล้านมิเตอร์ [3] ผู้เสียภาษีจริงจึงมีราว 1 คนต่อ 5 มิเตอร์
  • มูลค่าที่ได้คืน = ค่าติดตั้ง × ฐานภาษี ระบบราคา 100,000 บาท คนฐานภาษี 5% ได้คืน 5,000 บาท คนฐานภาษี 35% ได้คืน 35,000 บาท ต่างกัน 7 เท่า

สิ่งที่เสนอ

  • เปลี่ยนจากการหักลดหย่อนเป็นเครดิตภาษีจำนวนเท่ากันต่อกิโลวัตต์ ไม่ขึ้นกับฐานภาษี
  • ผู้ที่ไม่มีภาษีต้องเสียหรือเสียน้อยกว่าเครดิต ให้รับส่วนต่างคืนเป็นเงิน
  • คงเพดานขนาดระบบ 10 กิโลวัตต์ไว้

ข้อ 2 ออกกติกาโซลาร์เสียบปลั๊ก เดินหน้าโซลาร์ชุมชน และกำหนดสิทธิผู้เช่า

ปัญหา มาตรการทุกตัวตอนนี้ออกแบบสำหรับบ้านที่เป็นเจ้าของหลังคา ผู้เช่า ผู้อยู่คอนโด และห้องแถวหลังคาร่วม ติดโซลาร์บนหลังคาตัวเองไม่ได้ จึงไม่ได้ทั้งเงินอุดหนุน สิทธิขายไฟ และลดหย่อนภาษี

ข้อมูลสนับสนุน

  • เยอรมนีมีชุดโซลาร์เสียบปลั๊กทำงานอยู่ราว 1.49 ล้านชุด กำลังรวม 1.62 GW ณ 3 ก.ย. 2569 ตามทะเบียนกลางของหน่วยงานกำกับพลังงาน [4] [5]
  • เยอรมนีกำหนดขนาดอินเวอร์เตอร์ไม่เกิน 800 วัตต์ ลงทะเบียนออนไลน์ที่เดียว ไม่ต้องขออนุญาตการไฟฟ้า และให้สิทธิผู้เช่าติดตั้งได้ [6] [7]
  • ไทยมีชุด 800 วัตต์ขายในร้านค้าปลีกแล้วในราคา 9,900 บาท หน้าสินค้าไม่พูดถึงการขออนุญาตการไฟฟ้า [8] ขณะที่ระเบียบเชื่อมต่อของการไฟฟ้ายังไม่มีข้อยกเว้นสำหรับชุดขนาดเล็ก [9]
  • กพช. เห็นชอบกรอบโครงการโซลาร์ฟาร์มชุมชนพร้อมส่วนลดค่าไฟให้ผู้ใช้ไฟประเภทบ้านอยู่อาศัยที่เข้าร่วม เมื่อ 28 พ.ย. 2568 [10]

สิ่งที่เสนอ

  • ออกกติกาโซลาร์เสียบปลั๊กขนาดไม่เกิน 800 วัตต์: มาตรฐานอุปกรณ์ การแจ้งออนไลน์จุดเดียว และข้อยกเว้นจากขั้นตอนขออนุญาตของระบบขนาดใหญ่
  • กำหนดหลักเกณฑ์โซลาร์ชุมชนให้ผู้เช่าและผู้อยู่คอนโดเข้าร่วมได้โดยไม่ต้องเป็นเจ้าของหลังคา
  • กำหนดสิทธิผู้เช่าในการติดตั้งชุดเสียบปลั๊ก โดยเจ้าของอาคารปฏิเสธได้เฉพาะเหตุด้านความปลอดภัย

ข้อ 3 เปิดสิทธิขายไฟส่วนเกินให้มิเตอร์กิจการขนาดเล็ก

ปัญหา สิทธิขายไฟส่วนเกิน 2.20 บาทต่อหน่วยให้เฉพาะมิเตอร์ประเภทบ้านอยู่อาศัย ร้านค้าและตึกแถวที่ใช้มิเตอร์กิจการขนาดเล็กขายไม่ได้ แม้อาคารและขนาดระบบจะเหมือนบ้านทุกอย่าง ไฟที่ผลิตในวันหยุดของร้านจึงต้องทิ้ง

ข้อมูลสนับสนุน

  • โครงการโซลาร์ภาคประชาชนรับซื้อ 2.20 บาทต่อหน่วย ระบบไม่เกิน 5 กิโลวัตต์ต่อมิเตอร์ สำหรับบ้านอยู่อาศัย และ กพช. ขยายกรอบเป็น 10,000 MW [11] [12]
  • ผู้ใช้ไฟประเภทกิจการขนาดเล็กมี 2,281,248 ราย (กฟภ. 1,923,345 ราย ปี 2568 และ กฟน. 357,903 ราย มี.ค. 2569) คิดเป็น 94% ของมิเตอร์ธุรกิจทั้งหมด [13] [14]
  • กิจการขนาดเล็กในเขต กฟภ. ใช้ไฟเฉลี่ย 677 หน่วยต่อเดือน (15,628.76 ล้านหน่วย ÷ 1,923,345 ราย) [13] ใกล้เคียงบ้านที่ใช้ไฟมาก จึงเป็นระบบขนาดเดียวกับบ้าน
  • SME ทั้งประเทศมี 3.23 ล้านราย (ปี 2566) ร้อยละ 85 เป็นรายย่อย [15]

สิ่งที่เสนอ

  • ให้มิเตอร์กิจการขนาดเล็กที่ติดระบบไม่เกิน 5 กิโลวัตต์ ขายไฟส่วนเกินได้ในอัตราและเงื่อนไขเดียวกับบ้านอยู่อาศัย
  • ใช้ขั้นตอนขออนุญาตแบบเดียวกับบ้าน

ข้อ 4 ทำสิทธิภาษีโซลาร์ของธุรกิจให้ชัด เท่าเทียม และตรวจสอบได้

ปัญหา สิทธิหักรายจ่ายเพิ่มร้อยละ 50 ของภาคธุรกิจมีปัญหา 3 เรื่อง หนึ่ง มูลค่าของสิทธิขึ้นกับอัตราภาษี กิจการกำไรน้อยได้น้อย กิจการขาดทุนไม่ได้เลย สอง ตัวบทไม่ได้เขียนคำว่าโซลาร์ แต่ผู้ขายโฆษณาว่าใช้สิทธิได้ ผู้ประกอบการจึงเสี่ยงลงทุนโดยเข้าใจผิด สาม รัฐประเมินว่าจะสูญรายได้หลายหมื่นล้านบาท แต่ไม่มีการรายงานว่าใครได้

ข้อมูลสนับสนุน

  • พ.ร.ฎ. ฉบับที่ 805 มาตรา 4 ให้บริษัท ห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล และบุคคลธรรมดาที่มีเงินได้ตามมาตรา 40 (5) ถึง (8) หักรายจ่ายได้เพิ่มร้อยละ 50 ของเงินลงทุนในเครื่องจักรหรืออุปกรณ์ที่ได้ฉลากประสิทธิภาพพลังงานระดับ 5 ดาว ใช้ได้ถึง 31 ธ.ค. 2571 และใช้ซ้อนกับ BOI ไม่ได้ [16]
  • ประโยชน์ที่ได้ = 50% × เงินลงทุน × อัตราภาษี ลงทุน 100,000 บาท นิติบุคคลฐานภาษี 20% ได้ 10,000 บาท ฐาน 15% ได้ 7,500 บาท เจ้าของกิจการที่เป็นบุคคลธรรมดาฐาน 5% ได้ 2,500 บาท กิจการที่ขาดทุนได้ 0
  • ผู้เสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาจริงมี 4.73 ล้านคน ในจำนวนนี้ 2.31 ล้านคนอยู่ฐาน 5% [2]
  • ตัวบทกำหนดเงื่อนไขเป็นฉลากประสิทธิภาพพลังงาน 5 ดาว [16] ขณะที่ผู้ขายโซลาร์หลายรายระบุว่าระบบโซลาร์ใช้สิทธินี้ได้ [18] [21]
  • รัฐประเมินว่ามาตรา 4 จะทำให้สูญรายได้ราว 25.26 พันล้านบาท มากกว่าลดหย่อนโซลาร์ครัวเรือนตามมาตรา 3 (3.6 พันล้านบาท) 7 เท่า [17]
  • โซลาร์หลังคาผลิตใช้เองสะสม 36,663 ราย 3,932 MW ณ สิ้นปีงบ 2568 [19] ในช่วงปี 2567 ถึง พ.ค. 2569 ระบบขนาด 1,000 kVA ขึ้นไปได้ใบอนุญาต 479 โครงการ 1,232 MW [20] กำลังผลิตใหม่ส่วนใหญ่จึงมาจากระบบขนาดใหญ่

สิ่งที่เสนอ

  • ให้เท่าเทียม เปลี่ยนจากการหักรายจ่ายเพิ่มเป็นเครดิตภาษีอัตราเดียวต่อกิโลวัตต์ ไม่ขึ้นกับฐานภาษี กิจการที่ไม่มีภาษีต้องเสียให้รับคืนเป็นเงินหรือยกไปใช้ปีถัดไป
  • ให้ชัด ให้กรมสรรพากรประกาศว่าระบบโซลาร์เข้าเกณฑ์มาตรา 4 หรือไม่ ฐานที่หักได้รวมค่าติดตั้งหรือไม่ และบุคคลธรรมดาที่หักค่าใช้จ่ายแบบเหมาใช้สิทธิได้หรือไม่
  • ให้ตรวจสอบได้ ให้รัฐรายงานผลการใช้สิทธิทุกปี ทั้งจำนวนราย ยอดรายจ่ายที่ใช้สิทธิ แยกตามขนาดกิจการและชนิดอุปกรณ์

อ้างอิง

  1. InfoQuest: สิทธิยกเว้นภาษีเงินได้สำหรับการซื้อระบบผลิตไฟฟ้าจากแสงอาทิตย์ · https://www.infoquest.co.th/2026/574031
  2. สำนักข่าวอิศรา (อ้างรายงาน PBO): ฐานภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาไทย · https://www.isranews.org/article/isranews-scoop/146236-PBO-Thailand-s-Narrow-Personal-Income-Tax-Base-Structural-Realities-and-Fiscal-Challenges-report.html
  3. กกพ. เอกสารรับฟังความคิดเห็นอัตราค่าไฟฟ้าบ้านอยู่อาศัยแบบก้าวหน้า (พ.ค. 2569) · https://www.erc.or.th/web-upload/200xf869baf82be74c18cc110e974eea8d5c/202605/m_publichearing/8776/596/file_download/8550fc135fe068ed8e7ed7cf1eb760d2.pdf
  4. Energyload: Mini-PV boomt auch 2026 (สถิติ MaStR ณ 3 ก.ย. 2569) · https://energyload.eu/energiewende/balkon-solar/balkonsolar-2026/
  5. strom-report: Balkonkraftwerk Marktreport 2026 · https://strom-report.com/balkonkraftwerk/
  6. Balkonkraftwerk Kompendium: Solarpaket I Änderungen für Balkonkraftwerke · https://www.balkonkraftwerk-kompendium.de/recht-regulierung/solarpaket-I-aenderungen
  7. Balkonkraftwerk Kompendium: Rechte als Mieter · https://www.balkonkraftwerk-kompendium.de/recht-regulierung/rechte-mieter-balkonkraftwerk
  8. HomePro: TRANSPOWER EASY KIT SET 800 วัตต์ · https://www.homepro.co.th/p/1250763
  9. SolarHub: ระเบียบรีเลย์ป้องกันไฟย้อน กฟน./กฟภ. · https://www.solarhub.co.th/solar-information/solar-provision/392-relay-rule-mea-pea
  10. กกพ.: แนวทางตามมติ กพช. 28 พ.ย. 2568 (เอกสารแนบมีมติเรื่องโซลาร์ฟาร์มชุมชน) · https://www.erc.or.th/th/news-release/3345
  11. ฐานเศรษฐกิจ: กพช. ปลดล็อกโซลาร์ภาคประชาชน เพิ่มรับซื้อ 10,000 เมกะวัตต์ · https://www.thansettakij.com/economy/energy/669243
  12. ฐานเศรษฐกิจ: โซลาร์ภาคประชาชน 2569 รับซื้อ 2.20 บาทต่อหน่วย เงื่อนไขและวิธีสมัคร · https://www.thansettakij.com/economy/energy/662616
  13. การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค: รายงานสถานการณ์การจำหน่ายไฟฟ้าประจำปี 2568 · https://www.pea.co.th/sites/default/files/sales-report/2026/รายงานสถานการณ์ประจำปี 2568 (วางเว็บ).pdf
  14. การไฟฟ้านครหลวง Open Data: สถิติจำนวนผู้ใช้ไฟฟ้าแยกตามประเภท ปี 2569 · https://opendata.mea.or.th/dataset/consumer-by-class-2569
  15. กรุงเทพธุรกิจ (อ้าง สสว.): SME ปี 2566 จำนวน 3,225,743 ราย รายย่อย 2.73 ล้านราย · https://www.bangkokbiznews.com/business/economic/1148736
  16. พระราชกฤษฎีกาออกตามความในประมวลรัษฎากร ว่าด้วยการยกเว้นรัษฎากร (ฉบับที่ 805) พ.ศ. 2569 (ตัวบท) · https://tax-ez.info/Revenue/View/mshiUh1R
  17. Policy Watch (Thai PBS): ลดหย่อนภาษีโซลาร์รูฟท็อปไม่เกิน 2 แสน ใช้สิทธิได้ถึง 31 ธ.ค. 71 · https://policywatch.thaipbs.or.th/article/economy-207
  18. CAP Solar: โซลาร์โรงงาน หักภาษี 1.5 เท่า พ.ร.ฎ. 805 · https://capsolar.co.th/th/knowledge/solar-tax-depreciation-accounting-thailand
  19. ฐานเศรษฐกิจ (อ้างสำนักงาน กกพ.): ผลิตไฟฟ้าใช้เองและโซลาร์รูฟท็อปสะสม ปีงบ 2564–2568 · https://www.thansettakij.com/sustainable/net-zero/657202
  20. ฐานเศรษฐกิจ: เอกชนทุ่ม 3.2 หมื่นล้าน ติดตั้งโซลาร์รูฟ · https://www.thansettakij.com/economy/energy/661797
  21. EVERSUN: ติดโซลาร์เซลล์ลดภาษี 1.5 เท่า ตาม พ.ร.ฎ. 805 · https://eversun.co.th/content/solar-tax-deduction-prd-805-for-business/